Upadłość konsumencka – co to jest, ile trwa i kto może z niej skorzystać

Upadłość konsumencka – co to jest, ile trwa i kto może z niej skorzystać

Coraz więcej osób zadaje sobie pytanie „czym jest upadłość konsumencka?” Najprościej mówiąc, jest to postępowanie prowadzone przed sądem przeznaczone dla osób, które nie są w stanie dłużej spłacać swoich długów. Jego celem jest częściowe lub całkowite umorzenie zobowiązań oraz ustalenie planu spłaty dostosowanego do możliwości dłużnika.

Upadłość konsumencka to szansa dla osoby zadłużonej na wyjście z trudnej sytuacji finansowej – w uporządkowany sposób.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to postępowanie, w którym występuje sąd oraz syndyk. Najpierw sąd stwierdza, że dana osoba jest niewypłacalna, czyli nie ma realnej możliwości spłacania swoich zobowiązań. Następnie syndyk ustala majątek dłużnika i dokonuje jego sprzedaży, a także wzywa wszystkich wierzycieli do wzięcia udziału w tym postępowaniu.

W skutek ogłoszenia upadłości:

wstrzymana zostaje egzekucja komornicza;

– zawieszone zostają sprawy sądowe dotyczące długów;

– sąd ustali plan spłaty dostosowany do możliwości dłużnika;

– po wykonaniu planu spłaty, zadłużenie w większości przypadków zostaje umorzone.

To rozwiązanie przeznaczone jest dla osób prywatnych, a nie dla firm.

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Z upadłości konsumenckiej może skorzystać osoba, która:

  • jest osobą fizyczną (nie prowadzi działalności gospodarczej w chwili składania wniosku)
  • jest niewypłacalna, czyli nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich długów

Obecnie nie ma znaczenia, czy długi powstały z powodu utraty pracy, choroby, rozwodu czy złych decyzji finansowych. Na wstępnym etapie sąd bada, czy dłużnik jest niewypłacalny.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby ogłosić upadłość konsumencką?

Podstawowym i głównym warunkiem jest niewypłacalność. Oznacza to, że dana osoba nie jest w stanie spłacać swoich zobowiązań i ma to charakter trwały.

Kolejnym krokiem jest złożenie do sądu upadłościowego wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, w którym wskazać trzeba przede wszystkim:

  • listę wierzycieli
  • wysokość długów
  • posiadany majątek
  • swoje dochody i koszty utrzymania
  • dokumenty, z których wynika zadłużenie, stan majątkowy, sytuacja zawodowa i zdrowotna.

Sąd na tej podstawie ocenia, czy dłużnik jest niewypłacalny i wydaje postanowienie.

Ile trwa upadłość konsumencka?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Niestety nie ma jednej odpowiedzi – to zależy od sytuacji dłużnika.

Upadłość konsumencka może trwać od kilkunastu miesięcy do nawet kilku lat – w zależności od sytuacji dłużnika i jego majątku.

Całe postępowanie można podzielić na trzy etapy:

1. Postępowanie o ogłoszenie upadłości
Od złożenia wniosku do ogłoszenia upadłości może minąć od kilku tygodni do kilku miesięcy.

2. Postępowanie prowadzone przez syndyka
Syndyk ustala majątek dłużnika, sprawdza jego sytuację finansową oraz zdrowotną. Na tym etapie syndyk zajmuje otrzymywane przez dłużnika wynagrodzenie, w wysokości ponad płacę minimalną. Następnie sprzedaje bardziej wartościowy majątek dłużnika. Okres ten trwa zwykle od kilku miesięcy do roku, jeżeli majątek dłużnika jest większy – etap ten może zająć nawet kilka lat.

3. Ustalenie planu spłaty wierzycieli w sądzie
Sąd może ustalić plan spłaty trwający zwykle od 3 do nawet 7 lat. Czas trwania planu spłaty jest uzależniony od przyczyn powstania niewypłacalności. Jeżeli na etapie prowadzonym przez syndyka zostanie spłacona spora część długów – plan spłaty może być krótszy niż 3 lata. W niektórych przypadkach dopuszczalne jest nawet umorzenie długów bez ustalania planu spłaty.

Jakie są skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej?

Ogłoszenie upadłości ma poważne konsekwencje, ale daje też realną szansę na wyjście z długów.

Do najważniejszych skutków należą:

  • wstrzymanie egzekucji komorniczych
  • przejęcie majątku przez syndyka (z pewnymi wyjątkami)
  • brak możliwości zarządzania swoim majątkiem i zawierania umów
  • sprzedaż majątku dłużnika w celu spłaty wierzycieli
  • ustalenie planu spłaty dostosowanego do sytuacji życiowej dłużnika
  • po zakończeniu postępowania – umorzenie pozostałych długów

Warto pamiętać, że ogłoszenie upadłości małżonka ma też poważny wpływ na cały majątek znajdujący się małżeńskiej wspólności majątkowej. Oznacza to, że w postępowaniu upadłościowym syndyk, z pewnymi wyjątkami może sprzedać także majątek wspólny.

Ile kosztuje upadłość konsumencka?

W przeciwieństwie do upadłości dla osób prawnych (firm, spółek), koszty upadłości konsumenckiej są stosunkowo niewielkie w porównaniu z wysokością długów.

Do podstawowych kosztów należą:

  • opłata sądowa od wniosku (30 zł)
  • ewentualne koszty pomocy prawnej (w zależności od sytuacji dłużnika)
  • koszty postępowania i wynagrodzenie syndyka pokrywane z majątku dłużnika

Osoba składająca wniosek o ogłoszenie upadłości nie musi z góry dysponować dużą kwotą pieniędzy. Koszty postępowania upadłościowego mogą być pokrywane także w ramach planu spłaty, co w praktyce często ma miejsce.

Najczęściej zadawane pytania o upadłość konsumencką

Czy upadłość konsumencka umarza wszystkie długi?

Upadłość konsumencka pozwala na pozbycie się większości długów. Są pewne kategorie długów, które nie podlegają umorzeniu takie jak: alimenty, kary pieniężne zasądzone w postępowaniu karnym czy też zasądzone odszkodowanie za dokonane szkody.

Czy po upadłości można wziąć kredyt?

Prawnie rzecz biorąc jest to dopuszczalne, jednakże niedawna upadłość konsumencka znacznie obniża zdolność kredytową.

Czy upadłość obejmuje mieszkanie?

Jeżeli dłużnik posiada mieszkanie/dom na własność, zwykle syndyk będzie starał się spieniężyć nieruchomość. Nie oznacza to, że dłużnik pozostaje na ulicy – o tym, kiedy syndyk może sprzedać nieruchomość, przeczytasz w artykule: czy syndyk może sprzedać mieszkanie przy upadłości konsumenckiej?

Czy współmałżonek odpowiada za długi przy upadłości?

Małżonek nie odpowiada osobiście za długi współmałżonka, jednak jak już wcześniej wspomniano, cały majątek wspólny wchodzi w skład masy upadłości. Szczególne znaczenie ma sytuacja małżonków – wyjaśniam to szerzej w artykule: czy małżonek odpowiada za długi przy upadłości konsumenckiej.

Czy możliwa jest upadłość konsumencka bez majątku?

Jak najbardziej tak, przepisy nie stawiają wymogu posiadania majątku dla przeprowadzenia postępowania upadłościowego.

Ile razy można ogłosić upadłość konsumencką?

Upadłość wobec tej samej osoby może być ogłaszana wielokrotnie. Jednakże ponowne uzyskanie oddłużenia jest zwykle niemożliwe, jeżeli od ostatniego umorzenia długów nie minęło co najmniej 10 lat.

🔗 Najnowsze na blogu:

AUTOR
Maciej Sikora
Maciej Sikora
Radca Prawny
Na blogu piszę o prawie karnym, upadłościowym i cywilnym. Staram się w przystępny sposób przybliżać tematy, które mogą dotyczyć każdego z nas, tak aby prawo było zrozumiałe w codziennym życiu.