Czy małżonek odpowiada za długi przy upadłości konsumenckiej?
Wiele osób obawia się, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez jednego z małżonków spowoduje, że drugi małżonek również będzie musiał spłacać jego długi. Bardzo często pojawiają się pytania typu: czy żona odpowiada za długi męża? albo czy mąż odpowiada za długi żony?
Co do zasady małżonek nie odpowiada osobiście za zobowiązania drugiego małżonka. Sytuacja komplikuje się jednak wtedy, gdy w grę wchodzi majątek wspólny małżonków.
Zasadą jest brak odpowiedzialności osobistej za cudze długi. Oznacza to, że jeśli jeden z małżonków ogłasza upadłość konsumencką, drugi małżonek nie staje się automatycznie dłużnikiem i nie musi spłacać jego zobowiązań z własnych, osobistych środków.
Problem pojawia się jednak w odniesieniu do majątku wspólnego, czyli tego, co zostało zgromadzone w trakcie trwania małżeństwa.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak wygląda sama procedura oddłużenia, przeczytaj też: czym jest upadłość konsumencka i jak przebiega postępowanie.
Czym jest majątek wspólny małżonków?
Jeżeli małżonkowie nie podpisali intercyzy, to między nimi od momentu zawarcia małżeństwa istnieje wspólność majątkowa małżeńska. Do majątku wspólnego wchodzą m.in.:
- wynagrodzenie za pracę obojga małżonków
- nieruchomości zakupione po ślubie
- samochody, sprzęt domowy i inne rzeczy zakupione po ślubie
To właśnie ten majątek może zostać objęty postępowaniem upadłościowym jednego z małżonków.
Upadłość konsumencka a majątek wspólny
Z chwilą ogłoszenia upadłości konsumenckiej wspólność majątkowa małżeńska ustaje z mocy prawa. Oznacza to, że od tego momentu pomiędzy małżonkami powstaje rozdzielność majątkowa, a cały majątek wspólny wchodzi w skład masy upadłościowej zadłużonego małżonka.
W praktyce oznacza to, że syndyk może objąć postępowaniem także składniki majątku, które wcześniej należały do obojga małżonków.
Czy syndyk może sprzedać majątek wspólny małżonków?
Jeżeli w majątku wspólnym znajduje się majątek o większej wartości np. dom, samochód, działka, wtedy syndyk będzie dążył do sprzedaży tego majątku.
Drugi małżonek nie zostaje jednak bez ochrony. Przysługuje mu roszczenie o udział w majątku wspólnym. W praktyce oznacza to, że może dochodzić rozliczenia swojej części w majątku wspólnym. Oznacza to, że drugi małżonek będzie ujęty w planie spłaty.
Jeżeli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, warto sprawdzić, czy syndyk może sprzedać mieszkanie przy upadłości konsumenckiej?
Co z wynagrodzeniem drugiego małżonka?
Częstym pytaniem jest to, czy upadłość jednego małżonka powoduje zajęcie pensji drugiego. Co do zasady dochody drugiego małżonka nie wchodzą automatycznie do masy upadłości, ponieważ nie jest on dłużnikiem. Inaczej może być z oszczędnościami zgromadzonymi wcześniej w ramach majątku wspólnego.
Sytuacja może być jednak bardziej skomplikowana, jeśli małżonkowie korzystają ze wspólnych rachunków bankowych lub mają wspólne zobowiązania.
Intercyza a upadłość konsumencka
Duże znaczenie ma ustrój majątkowy małżonków. Jeżeli przed ogłoszeniem upadłości została ustanowiona rozdzielność majątkowa (tzw. intercyza), sytuacja drugiego małżonka może być bezpieczniejsza.
Istotne znaczenie ma moment ustanowienia rozdzielności majątkowej. W postępowaniu upadłościowym rozdzielność majątkowa jest co do zasady skuteczna wobec masy upadłości tylko wtedy, gdy została ustanowiona co najmniej dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez współmałżonka. Jeżeli rozdzielność majątkowa powstała później, syndyk może traktować majątek tak, jakby wspólność majątkowa nadal istniała. W praktyce może to oznaczać objęcie majątku wspólnego postępowaniem upadłościowym.
Jeżeli jednak małżonek, lub rozwiedziony małżonek w momencie powstania rozdzielności majątkowej nie wiedział o złej sytuacji majątkowej małżonka, może w drodze powództwa żądać uznania, że majątek wspólny nie wchodzi do masy upadłości zadłużonego małżonka.
Rozwód a upadłość konsumencka
A co w przypadku rozwodu? W przypadku rozwodu między małżonkami również powstaje rozdzielność majątkowa. W kontekście upadłości znaczenie ma jednak moment, w którym do niej doszło.
Co do zasady rozdzielność majątkowa powstała wskutek rozwodu jest skuteczna wobec masy upadłości tylko wtedy, gdy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego do dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości upłynął co najmniej rok.
Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy pozew o rozwód został złożony co najmniej dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości – wówczas wcześniejsze wszczęcie sprawy rozwodowej może mieć znaczenie dla oceny skuteczności rozdzielności majątkowej.
🔗 Najnowsze na blogu:
Otrzymałeś wezwanie na policję i zastanawiasz się, co to oznacza? Nie wiesz, czy musisz się stawić, czy możesz odmówić odpowiedzi na pytania albo czy warto wcześniej skontaktować się z prawnikiem? Wezwanie na policję nie oznacza jeszcze, że sprawa jest przesądzona. To jednak moment, którego nie warto bagatelizować.
