Dowiedziałeś się o długach po zmarłym dopiero po czasie?
Minął termin 6 miesięcy i obawiasz się, że jest już za późno?
Obawiasz się, że odziedziczysz długi?

W niektórych sytuacjach możliwe jest odrzucenie spadku po terminie, ale wymaga to spełnienia określonych warunków i przeprowadzenia postępowania sądowego.

W tym artykule dowiesz się:

• czy można odrzucić spadek po terminie
• kiedy jest to możliwe
• jak wygląda procedura
• jakie są najczęstsze sytuacje w praktyce

Ile jest czasu na odrzucenie spadku?

Zanim przejdziemy do szczegółów, przypomnijmy, że co do zasady spadkobierca ma 6 miesięcy na podjęcie decyzji, czy:

• przyjąć spadek wprost
• przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza
• odrzucić spadek

Termin liczy się od momentu, gdy dowiedziałeś się o powołaniu do spadku.

Najczęściej będzie to moment śmierci bliskiej osoby, ale nie zawsze.
Dość często zdarza się, że spadek przypada w dalszej kolejności — np. gdy wcześniejsi spadkobiercy go odrzucą.

Co się dzieje, jeśli minie 6 miesięcy?

Jeżeli w ciągu 6 miesięcy nie złożysz żadnego oświadczenia, automatycznie przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Oznacza to, że:

• dziedziczysz majątek
• ale także długi
• odpowiadasz za nie do wartości spadku

W praktyce może to oznaczać poważne problemy, szczególnie gdy o długach dowiadujesz się dopiero po czasie.

Czy można odrzucić spadek po 6 miesiącach?

Na szczęście jest to możliwe, ale tylko w określonych sytuacjach i wymaga przeprowadzenia postępowania sądowego.

W kodeksie cywilnym nazywa się to uchyleniem się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie.

Takie oświadczenie możesz złożyć przed sądem, jeżeli działałeś pod wpływem:

• błędu
• groźby lub przymusu

Najczęściej chodzi o błąd co do istnienia długów spadkowych. W praktyce chodzi o sytuację, gdy spadkobierca nie wiedział, że zmarły posiadał zadłużenie, ale zdarzają się też inne błędy np. polegające na nieznajomości przepisów prawa czy procedury.  

Przykład

Pan Tomasz dowiedział się o śmierci dziadka i uczestniczył w pogrzebie. W ciągu 6 miesięcy nie przyjął ani nie odrzucił spadku.

Po 2 latach otrzymał z sądu pismo z informacją, że wierzyciele dziadka próbują ustalić jego spadkobierców w celu dochodzenia długów spadkowych.

W takiej sytuacji możliwe jest odrzucenie spadku nawet po upływie 6 miesięcy, ale wymaga to przeprowadzenia postępowania sądowego.

W przeciwieństwie do innych kwestii spadkowych — takiej sprawy nie można załatwić u notariusza.

Przepisy dopuszczają możliwość odrzucenia spadku nawet po wielu latach, jeżeli spełnione zostaną odpowiednie warunki.

Jak wygląda procedura?

Aby odrzucić spadek po terminie, należy:

1️⃣ złożyć wniosek do sądu
2️⃣ wykazać, że działałeś pod wpływem błędu lub przymusu
3️⃣ stawić się w sądzie i złożyć zeznania
4️⃣ złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku

Dopiero po przeprowadzeniu tego postępowania, Sąd może przyjąć od ciebie oświadczenie
o odrzuceniu spadku po upływie 6 miesięcznego terminu.

Czy Sąd może odmówić?

Sąd może odmówić, między innymi w sytuacji, gdy:

• mogłeś wcześniej ustalić sytuację majątkową zmarłego
• wiedziałeś o długach
• brak było uzasadnionego błędu

Każdy przypadek oceniany jest przez Sąd indywidualnie, dlatego każdy wniosek powinien być odpowiednio uzasadniony.

Warto przeczytać również

Temat odrzucenia spadku po terminie często wiąże się również z innymi kwestiami z zakresu prawa spadkowego. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź także:

👉 Czy dziedziczy się długi po zmarłym?
Sprawdź, kiedy możesz odziedziczyć długi i jak się przed nimi zabezpieczyć.

👉 Zachowek – komu przysługuje i ile wynosi
Dowiedz się, czy pominięcie w testamencie oznacza, że nic Ci się nie należy.

👉 Co zrobić po śmierci bliskiej osoby? Sprawa spadkowa krok po kroku
Najważniejsze formalności i decyzje, które warto podjąć po śmierci bliskiej osoby.